Soru: Küçük görülen bazı günahların toplumda daha fazla yaygınlaşıp önü alınamaz hâle gelmesi gibi sigara da, hükmünde tereddütler görüldüğü için, içki ve uyuşturucu türünden zararlı alışkanlıklara nispeten toplumumuzda çok daha yaygın. Selef ulemasının sigara hakkında haram fetvası vermemesinin sebepleri neler olabilir? Şu anki ilmî neticeler ışığında sigara meselesinin tahlilini lütfeder misiniz?

Cevap: Her şeyden önce sigara gibi kesinlikle küçük görülemeyecek, zararlı, çirkin, –bunu ıstılahtaki kubh karşılığı kullanıyorum– insanın rengini sarartan hatta zamanla karartan bir alışkanlığın hiçbir insana, hele hele prensip ve irade insanı olması gereken bir mü’mine asla yakışmadığını/yakışmayacağını ifade etmeliyim.  Çünkü mü’min hayatını denge ve ölçü içerisinde sürdüren insan demektir. Bu sebeple o, bağımlılık ve tiryakilik oluşturabilecek her türlü alışkanlık ve itiyattan mutlaka uzak durur; durur ve hürriyetini asla bu tür zincirlerle kayıt altına almaz. Çünkü alışkanlıkların ağına düşen bir insan, içinde bulunduğu şartlar azıcık değiştiğinde –ki bu her zaman mukadderdir– hayatın çok hafif yüklerini bile kaldıramaz hâle gelir ve âdeta mahvolmuş, eli kolu bağlanmış, hiçbir şey yapamaz duruma düşmüş gibi bir halet-i ruhiye içine girer. Hâlbuki inanmış bir insan, lüzumsuz yere kendisini bir kısım alışkanlıkların içine salmaz, geniş dünyasını daraltmaz ve kendi kendine tuzak kurmaz. Aksine o her zaman ve her türlü şart altında, insan olmanın gereğini, Allah’a olan kulluk borcunu ifa edecek şekilde hayatını tanzim eder.

Giyinmek

Dinimizde, giyinme konusunda, hayatı zorlaştırıcı detaylar getirilmemiş, ancak coğrafyaya, kültüre göre değişikliğe de müsamahalı bakan bir kısım umumî prensipler vaz’ edilmiştir. Tesettüre uygun ve geniş giyinmek bir esas prensip olarak konulmuş, buna göre erkek olsun kadın olsun vücut hatlarını belli eden ve avret yerlerini gösteren elbiseler haram kılınmıştır. Gösteriş ve insanların dikkatini çekmek için giyinmek de haram kılınanlar arasındadır. Mesela bir hadisi şerifte şöyle buyrulur: "Kim dünyada şöhret (gösteriş) elbisesi giyerse Allah da ona kıyamet gününde benzerini giydirir. Sonra onun üzerinde ateş alevlenir.” (İbn-i Mâce, Libas 24) Ayrıca, erkekler için ipek giymek ve altın takmak yasaklanmıştır.

Haremlik selamlık, birbirlerine yabancı (mahrem olmayan) kadınlarla erkeklerin ayrı oturmasına, ayrı iş yapmasına denmektedir. Aslında kaynaklarımızın (Kur’an ve Sünnetin) –örnek olabilecek pek çok rivayet bulunmakla beraber- doğrudan ve şeklini belirleyerek ortaya koyduğu bir uygulama değildir. Ancak dinimiz, erkek ve kadın arasındaki diyalogları belirleyecek bazı ana esaslar ortaya koymuş, Müslümanlar da bu ana esasları uygularken, maslahat görüldüğü yerlerde erkeklerin de kadınların da zihnen ve kalben daha salim ve rahat olabilmeleri için şeklî bazı uygulamalara gitmişlerdir. Tabiî, bu uygulamalar Kur’an ve Sünnetin muhtevasına, genel prensiplerine uygun olarak ortaya konmuştur.