Soru: İnsanın ölürken tanıdıklarını tanıyamaz hâle gelmesi doğru mu?

Cevap: Evet, insanlar ölürken yanı başında bulunanları ya zor tanır ya da hiç tanıyamaz. Hayatta iken anlayamadığı şeyler, o ânda anlaşılır hâle gelir. Son nefesteki hastada görülen ve başucundakiler tarafından anlaşılamayan bazı sözler ve ifâdeler, bu durumla alâkalıdır. Yoksa aklî kuvvetinin zayıfla-masından değildir. Kur’ân’da, insanların ölüm ânında karşılaştıkları lütûf ve cezaya işâretler bulunmaktadır. “Gerçekten Rabbimiz Allah’dır, deyip de sonra sebat gösterenler (ve salih amel işleyenler var ya) onların üzerine (ölüm ânında): Korkmayın, mahzun olmayın, vadolunan Cennetle müjdelenin, diye melekler inecektir.” (Fussilet, 41/30).

Peygamberimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) herkese ölüm ânında makamının, gideceği yerin gösterileceği; mü’minin Allah’a kavuşmayı isteyeceği, kâfirin ise istemeyeceğini bildirir.  (Bkz. Buhârî, Rikak 41). Kur’ân, müşrikin de gitmek istemediğini (Mü’min, 23/99-100) anlatır. Cenneti gören kişi sevinir. Cehennemi gören korkar, yüz ifadeleri değişir, abuk-sabuk konuşabilir. Takva sahipleri o kimselerdir ki melekler canlarını hoş ve rahat oldukları halde alırlar. “Selâm size, yapmış olduğunuz güzel işlerin mükâfatı olarak girin Cennete, derler.” (Nahl, 16/32).